تنبلی چشم چیست؟

تنبلی چشم یا آمبلیوپی (Amblyopia) یک بیماری شایع در میان کودکان است. در اکثر موارد والدین اطلاع چندانی از این بیماری ندارند. عدم آگاهی باعث می‌شود که با تاخیر به پزشک مراجعه کنند.

به عقیده برخی از پزشکان مراجعه دیر هنگام به پزشک شانس درمان را از فرد می‌گیرد. بخصوص گفته می‌شود که برای کودکان بالای ۸ سال، راه های درمان تنبلی چشم کارساز نخواهد بود.

تحقیقات اخیر ثابت کرده است که نه تنها در کودکان بلکه برای بزرگسال نیز امکان درمان تنبلی چشم وجود دارد. بهتر است قبل از ارائه راه های درمان تنبلی چشم با این بیماری و علائم آن آشنا شوید.

آمبلیوپی یا تنبلی چشم

یکی از رایج‌ترین بیماری‌ها در میان کودکان، کاهش بینایی یک چشم نسبت به چشم دیگر است که به آن آمبلیوپی می‌گویند.

به عبارت دقیق‌تر آمبلیوپی یا تنبلی چشم یک اختلال بینایی است که به علت عدم هماهنگی میان مغز و چشم ایجاد می‌شود. این امر باعث کاهش دید در یک چشم می‌شود.

اپتومتریست لوناتو با ۵۰ عدد از پرفروش‌ترین عینک‌های ما در محل شما حضور خواهد داشت

Amblyopia

علت بروز تنبلی چشم در افراد چیست؟

در حالت کلی عملکرد مغز به این صورت است که از هر چشم یک تصویر دریافت می‌کند. تصاویر دریافت شده، توسط مغز ترکیب و مقایسه می‌شوند. در نتیجه خروجی بهترین تصویر ممکن خواهد بود.

هنگامی که یک چشم تصاویر را با وضوح بالا دریافت نمی‌کند (چشم بیمار)، مغز به مروز زمان توانایی ترکیب تصاویر را از دست می‌دهد. بنابراین فقط بهترین تصویر دریافت شده از چشم (چشم سالم) را پردازش و به نمایش می‌گذارد.

به عبارت بهتر، عدم وضوح تصویر در چشم بیمار و وضوح بالای تصویر ایجاد شده در چشم سالم، سبب می‌شود مغز از دو چشم، چشم سالم را برای دیدن انتخاب کند.  پس تصویر را از چشم سالم دریافت و چشم بیمار را مسدود می‌کند.

اصطلاحاً گفته می‌شود مغز، چشم بیمار را خاموش می‌کند. خاموشی چشم بیمار منجر به آمبلیوپی می‌شود.

دلایل مختلفی باعث کاهش بینایی در چشم می‌شود

  • انحراف در یک چشم (استرابیسم)
  • عیوب انکساری (نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم)
  • عدم شفافیت مسیر بینایی (تاری قرنیه، آب مروازید، آب سیاه، افتادگی پلک)

بیشتر بخوانید: با علل و روش‌های درمان انحراف چشم در کودکان آشنا شوید

تنبلی چشم

انواع آمبولی

  • آمبولی انعکاسی Refractive : تفاوت زیاد در بینایی دو چشم مشاهده می‌شود.
  • آمبولی Strabismic : چرخش دائمی در یک چشم صورت می‌گیرد.
  • آمبولی Deprivation : بینایی در یک چشم به علت مشکلات فیزیکی کاهش می‌یابد. (کدورت قرنیه، آب مروارید)

تفاوت آمبلیوپی (تنبلی‌چشم) و استرابیسم (انحراف چشم)

استرابیسم حالتی است که چشم به صورت فیزیکی به چپ، راست، بالا و پایین می‌چرخد. انحراف چشم به هماهنگی دو چشم ارتباط دارد. در حالی که آمبولی به شدت و وضوح تصویر در هر دو چشم مربوط می‌شود.

استرابیسم یک طرفه می‌تواند منجر به ایجاد آمبولی شود. (در استرابیسم یک طرفه تنها یک چشم در جهات مختلف می‌چرخد). در حالی که استرابیسم متناوب به ندرت منجر به تنبلی چشم می‌شود.

به علت اینکه ظاهر و حرکات فیزیکی چشم نمایان است، می‌توان به راحتی انحراف چشم را تشخیص داد. ولی تنبلی چشم قابل تشخیص نیست و نیاز به معاینه چشمی دقیق توسط چشم پزشک دارد.

در بیشتر مواقع کودک خودبخود یاد می‌گیرد که آمبولی کنار بیاید. بدون اینکه خود متوجه این موضوع شود، مغز تصاویر حاصل از چشم بیمار را مسدود می‌کند. بنابراین دوبینی ایجاد نمی‌شود.

علائم تنبلی چشم چیست؟

تنبلی‌چشم معمولاً در کودکی ایجاد می‌شود. در سنینی که کودک قادر به بیان مشکلات خود باشد ممکن است از خستگی چشم، سردرد، وضوح پایین تصاویر شکایت داشته باشد.

اما در اغلب موارد کودک شکایتی ندارد. ممکن است با شناسایی علائم بیماری‌هایی که منجر به تنبلی‌چشم می‌شوند، مانند آب مروارید و انحراف چشم، آمبلیوپی را تشخیص شوند. هنگامی ‌که Amblyopia ناشی از عیوب انکساری باشد تشخیص آن مشکل خواهد بود.

دیدگاه عموم بر این است که اگر تنبلی‌چشم برای کودک بالای ۸ سال تشخیص داده شود، امکان درمان وجود ندارد. در حالی که این دیدگاه اشتباه است و حتی راه‌های درمان تنبلی چشم برای بزرگسالان نیز وجود دارد.

برخی از پزشکان معتقدند با گذر زمان توانایی مغز در محدودسازی بینایی کاهش می‌یابد. بنابراین بعد از ۸ سالگی گسترش بیماری متوقف می‌شود. این در حالی است که تحقیقات اخیر اشتباه بودن این فرضیه را ثابت کرده است.

راه های درمان تنبلی‌چشم در کودکان و بزرگسالان

رایج‌ترین راه های درمان تنبلی چشم عبارتند از:

  • تجویز عینک
  • استفاده از قطره چشم برای تار کردن چشم سالم در کنار تجویز عینک. تار شدن چشم سالم، مانع از تنبلی چشم بیمار می‌شود
  • بستن چشم سالم و نگاه کردن با چشم بیمار. مغز با دریافت یک تصویر، سعی در بهبود تصویر می‌کند. به این ترتیب چشم بیمار توسط مغز خاموش نمی‌شود.
Amblyopia تنبلی چشم

موارد بالا روش‌های مشترک بسیاری از پزشکان برای درمان آمبلیوپی است. مدت زمان بستن چشم سالم در طول روز  2 الی ۶ ساعت است که بسته به شدت آمبلیوپی تغییر می‌کند.

تجویز عینک طبی و بستن چشم، اغلب برای کودکان و در سنین پایین تجویز می‌شود. مطالعات امروزی نشان می‌دهد که استفاده هم‌زمان از دو روش ویژن تراپی و بستن یک چشم با همدیگر، برای درمان تنبلی چشم در کودکان و بزرگسالان بسیار موثر است.

ویژن تراپی (درمان بینایی)، انجام تمریناتی در راستای بهبود مهارت‌های حرکتی چشم و کنترل و هماهنگی دو چشمی می‌باشد. این تراپی توسط اپتومتریست و یا اورتوپتیست انجام می‌گیرد.

ویژن تراپی چگونه می‌تواند به بهبود آمبلیوپی کمک کند؟

اساسا دو چشم، اشیاء را در فاصله‌های یکسانی نمی‌بینند. ما در تلاش هستیم تا این تفاوت‌ها را برطرف کنیم. برای انجام ویژن تراپی باید مراحل زیر را دنبال کرد:

۱) لنز طبی مناسب یا عینک را پیدا کنید

تجویز مناسب و صحیح عینک برای کودک اهمیت دارد. لنزها و عینک‌ها علاوه بر اینکه به وضوح تصاویر کمک می‌کند، فاصله اشیاء از چشم را نیز اصلاح می‌کند. استفاده از عینک بیشتر به منظور اصلاح دو چشمی است.

۲) چشم سالم را با باند ببندید

طبق مطالعات انجام یافته ویژن تراپی در کنار بستن چشم سالم، دوره درمان را کاهش می‌دهد.

۳) آموزش دوباره سیستم بینایی با انجام مهارت‌های ویژن‌تراپی

با استفاده از ابزارهای اپتیکی بیماران در فعالیت‌هایی شرکت می‌کنند. در حین انجام فعالیت تلاش می‌کنند تا سیستم بینایی به درستی کار کند و اطلاعات بینایی دریافت شده از مغز را به درستی پردازش کند.

یمار این فعالیت‌ها را در منزل  هر روز به مدت یک ساعت انجام می‌دهد. بعد از گذشت ۷ روز برای ویزیت به تراپیست مراجعه می‌کند. این تمرین‌ها باید به مدت ۹-۶ ماه به طور منظم انجام شود.

بعد از سپری کردن یک دوره درمان طولانی مدت، تنبلی چشم اصلاح می‌شود.

انیمیشن سه بعدی با عینک سه بعدی

از دیگر راه های درمان تنبلی چشم تماشای انیمیشن‌های سه بعدی است. طی تحقیقاتی محققان مرکز پزشکی جنوب غربی تگزاس که بر روی کودکان ۴ تا ۱۰ ساله انجام شد، از کودکان خواسته شد که با استفاده از عینک‌های سه بعدی، به مدت دو هفته و در هر هفته سه انیمیشن سه بعدی تماشا کنند. نتیجه کار بهبود تنبلی چشم کودکان بود.

اپتومتریست لوناتو با ۵۰ عدد از پرفروش‌ترین عینک‌های ما در محل شما حضور خواهد داشت

سوالات رایج در مورد راه‌های درمان تنبلی چشم

بهترین راه درمان تنبلی چشم چیست؟

درمان تنبلی چشم معمولا به صورت بستن چشم سالم و وادار کردن مغز به دیدن با چشم تنبل است. این درمان ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها طول بکشد که البته چشم سالم باید به تناوب باز شود.

آیا بعد از ۸ سالگی می‌توان تنبلی چشم را درمان کرد؟

دیدگاه عموم بر این است که اگر تنبلی‌چشم برای کودک بالای ۸ سال تشخیص داده شود، امکان درمان وجود ندارد. در حالی که این دیدگاه اشتباه است و حتی راه‌های درمان تنبلی چشم برای بزرگسالان نیز وجود دارد.

برای جلوگیری از تنبلی چشم کودک باید چه کرد؟

برای جلوگیری از تنبلی چشم، کودک باید بعد از تولد در زایشگاه توسط متخصص کودکان و در سنین ۳ تا ۴ ماهگی و ۲ تا ۳ سالگی توسط اپتومتریست معاینه شود.

تنبلی چشم همان انحراف چشم است؟

خیر. آمبلیوپی یا تنبلی چشم یک اختلال بینایی است که به علت عدم هماهنگی میان مغز و چشم ایجاد می‌شود. این امر باعث کاهش دید در یک چشم می‌شود.
اما انحراف چشم (استرابیسم / لوچی) حالتی است که چشم به صورت فیزیکی به چپ، راست، بالا و پایین می‌چرخد.

۲۸ دیدگاه

  1. سلام….من تنبلی چشم دارم و ۲۸سالم هس البته ایراد چشم خیلی کم بود ولی متاسفانه چند مدت هس که شدید شده و نمره چشمم ۱.۵.خواستم بدونم من چشم سالم رو ببندم باز اثری داره که نمره چشمم برگرده و ایرادش درست بشه یا حتما باید برم پیش پزشک متخصص برا عمل جراحی ؟؟

    • سلام . هر ساله باید حتما چشممون رو پیش پزشک معاینه کنید و معمولا این مورد هر ۶ ماه یکبار باید تکرار بشه

  2. سلام.. من دختری دارم ۵ ساله که متاسفانه دچار تنبلی چشم چپ از دوران تولد میباشد که از ۴ ماه قبل با مراجعه به چشم پزشک اسفاده از عینک و بستن چشم سالم را تجویز نموده است ولی حین بستن چشم سالم زود دچار خستگی و خواب میگردد و نمیگذارد چشم او بسته باشد..
    لطفا بفرماید که درمان کامل ان چقدر زمان برده و چه راهکارهایی را استفاده نماییم.

    • با سلام ، بابت این مورد باید تحت نظر پزشک باشید و طی معاینه های منظم مشکلتون رو حل کنید. در این مورد ما نمیتونیم جواب دقیق بهتون بدیم. به علت اینکه این مشکل حتما باید توسط متخصصان چشم بررسی بشه و پس از معاینه کامل روش و طول دوره درمان مشخص بشه

  3. باسلام آیا تقویت نیم کره های مغز می تواند بر درمان تنبلی چشم موثر باشد؟
    از آنجایی که معمولا در افراد راست دست ،چشم چپ بیشتر دچار تنبلی شده به این معناست که نیم کره ی راست در پردازش داده هایی که از چشم چپ میرسند ضعیف عمل می کند،پس اگر از طریق روش هایی بتوان نیم کره راست مغز را تقویت کرد شاید در بهبود تنبلی چشم موثر واقع شود.
    ممنون میشم راهنمایی کنید.

  4. سلام.. پسرم پنج سالشه که الان حدودا دو ساله تنبلی چشم داره که انحراف چشم پیدا کرده من گاهی واسش پد چشمی میزنم یه مدت که استفاده میکنه بهتر میشه ولی اگه چن روزی استفاده نکنه دوباره برمیگرده میخواستم ببینم چیکار کنم همین رویه رو ادامه بدم یا باید جراحی بشه و یه سوال دیگه سال دیگه مدرسه میره آیا براش مشکل پیش میاد تو نوشتن و خوندن ؟؟
    دکتر عینک هم داده ولی دور رو نمیتونه با عینک ببینه.

    • سلام . باید تحت نظر پزشک باشه و پس از معاینه و مشخص شدن وضعیت چشم تصمیم گیری کنید. این مورد رو باید حتما با پزشک متخصص در میان بگذارید.

  5. سلام خسته نباشید من۲۵سالمه ۳سال پیش چشم چپم انحرافی داشت عمل کردم تنبلی ام داشت چشمم میخواستم بدونم جایی دردنیا هست که چشمم رودرمان کنه به خاطر تبلی خیلی دارم اذیت میشم ممنون از شما

  6. سلام من ۲۴سالمه و چشم راستم تنبلی خیلی شدیدی داره. میخواستم بدونم ویژن تراپی میتونه واسه من موثر باشه یانه؟؟

    • سلام . بله ویژن تراپی یکی از روشهای موثر در درمان تنبلی چشم هست ولی باید قبل از شروع درمان حتما توسط پزشک متخصص معاینه بشید

  7. سلام، خسته نباشید
    من ۲۹ سالمه و ۶ سال پیش که برای گواهینامه تست دادم چشم راست سالم و با چشم چپ توانستم تا خط یکی مانده به آخر را بخوانم و بدون عینک رانندگی کنم. سال گذشته برای تمدید رفتم، برای چشم چب پذیرفته نشدم و پیش متخصص رفنم، نمره چشم چپ ۰.۷۵ و نمره چشم راست ۱۱ و به گفته دکتر تنبلی چشم عمیق دارم… در مورد ویژن تراپی شنیده بودم و ازشون خواستم که معرفی نامه بنوبسند. ایشون برای بیمارستان نور نوشتن… میخوام بدونم تا چه حدی نمره چشم من تاثیرگذاره روش ویژن تراپی؟؟؟؟ برای تنبلی چشم عمل جراجی وجود داره؟؟؟ بیمارستان نور بهم لازک گفتن ولی من عضلات چشمم کار نمیکنه… نمیدونم عمل تاثیری داره یا نه؟؟؟؟
    من شفلم تحلیلگر نرم افرازه و مدام پای سیستم نشستم
    ممنون

  8. سلام.
    از اونجا که میگن تنبلی چشم در بزرگسالی درمان نداره ولی الان ویژن تراپی میگن برای بزرگسال هم تاثیر گذاره ولی از طرفی هنوز بعضی دکترها میگن تنبلی چشم بزرگسال درمان نداره.به نظر شما کدام حرف رو باید قبول کرد؟من تنبلی چشم خیلی شدید دارم.واقعا ناراحتم میخواستم ببینم کسی بوده در بزرگسالی تنبلی چشمش خوب شده باشه؟ویژن تراپی کسی رفته؟میخوام برای ویژن برم نور کسی رفته اونجا؟ایا نتیجه گرفتید؟اگر کارشناسان محترم و دوستان هر کی هرچی میدونه خواهش دریغ نکنید.یک دنیا ممنون

    • سلام باید معاینه بشید تا بتونیم دقیق تر در مورد این موضوع نظر بدیم. این روش یکی از روشهای درمان هست ولی با توجه به دلیل اصلی این مورد باید در صورت وجود راه حل درمان رو آغاز کنید

  9. کسی تنبلی چشمش در بزرگسالی درمان شده؟ویژن تراپی ایا واقعا در درمان تنبلی بزرگسال تاثیر داره؟کسی تجربه ویژن تراپی داره؟من۲۸سالمه و تنبلی چشم خیلی شدید دارم میخوام برای ویژن برم نور کسی تجربه داره؟

    • بله این روش یکی از روشهای درمان هستش ولی اول باید مشکل اصلی اون مشخص بشه تا درمان قطعی مشخص بشه

    • سلام.داداش من خودم مشکل شمارو دارم چشم چپم انحراف و تنبلی چشم شدید داره رفتم پیش دکتر ویژن تراپ عنایت الله سروش کلینیک سروش شیراز اونجا وقتی منو معاینه کرد گفت هیچکاری نمیشه کرد اون لحظه دنیا رو سرم خراب شد ولی امیدمو از دس نمیدم من میخوام برم نور شماهم حتما برو خدا بزرگه بالخره یروز ماهم خوب میشیم بر میگردیم ب جامعه

  10. من از بدو تولد اب مروارید داشتم و عمل شدم.بعد عمل دچار انحراف چشم شدم که تا نوجوانی عملش کردم.نمیدونم علت دقبقا عیب انکساری بشه گفت یا انحراف چشم چون هر دو رو در کودکی داشتم حتی الان از عینک با نمره بالا استفاده میکنم.حالا اگر تنبلی رو بنا به عیب شدید انکساری یا انحراف بذاریم ایا الان قابل درمان هست؟خدا هر چی تو دلتونه بهترینشو بهتون بده تو رو خدا اگه میتونید راهنمایی کنید.یک دنیا ممنون

  11. با سلام مجدد.
    خیر سوالم در رابطه با درمان تنبلی چشم هست.
    منظورم اینه زمینه ایجاد این مشکلم رو دقیقا نمیدانم که به خاطر عیب انکساری شدید چشمانم هست یا به خاطر انحرافی که در کودکی داشت و نوجوانی عمل کرد.
    حالا ایا تنبلی چشم من به نظر شما کارشناسان محترم قابل درمان هست؟کسی در سن من با ویژن تراپی ایا تنبلی چشمش بهبود پیدا کرده ست؟یک دنیا سپاس

    • سلام این مورد باید پس از معاینه انجام بشه و نمیتونیم جواب قطعی بهتون بدیم بدون معاینه دقیق. همچنین باید پزشک متخصص در این مورد شمارو معاینه کنه

  12. سلام من تنبلی وانحراف چشم دارم میگن تنبلی چشم درمان نداره خوب حداقل نمیش انحراف چشمم درمان بشه تااین همه عذاب نکشم خاهشا منوراهنمایی کنید

    • با سلام با توجه به مشکلات متفاوت و میزان بیماری نمیشه به طور دقیق در اینباره نظر داد. شما حتما باید به پزشک مراجعه کنید و پس از معاینه دقیق درمان مشکلتون رو از پزشک بگیرید

  13. سلام وقت بخیر
    بنده چشم راستم دچار تنبلیه و واقعا بعد از ۲۵ سال دقیق نمیدونم باید برم پیش اپتومتریست یا متخصص هر جا رفتم گفتن درمان نداره امبولی چشم….بنظرتون من کجا برم ایا مراکز تخصصی برای تنبلی چشم وجود داره؟

  14. سلام من پسرم یک‌سالشه تقریبا از یه هفته پیش چشم چپش انحراف بسمت بیرون پیدا کرد ب طور متناوب بیشتر هم در فاصله های دور وزمان خیره شدن انحراف پیدا میکنه.بردمش دکتر گفت چشمش داره تنبل میشه باید ببندیش شش ماه دیگه بیارید ب نظرشما خوب میشه انحراف وتنبلیش با بستن توروخدا راهنمایی کنید.ببرمش یه متخصص دیگه خیلی نگرانم

  15. سلام من دختر ۳/۵ یاله دارم که از بدو تولد دچار تنبلی چشم بود و از یک سالگی تحت نظر دکتر هست چشم راست هم تنبلی داره و هم انحراف و نمره چشم راست ۴ و چپ ۱ است با توجه که عینک میزنه و جشم چپ رو هم میبنده اگر دو روز فاصاله بیفته و نبنده دوباره به همان حالت برمیگرده و برای بشتن خیلی گریه میکنه آیا ویژن تراپ برای دخترم مفید است ببرم

دیدگاهتان را بنویسید

خبرنامه لوناتو

با ثبت نام در خبرنامه لوناتو از جدیدترین محصولات و جشنواره‌های فروش ویژه ما مطلع شوید.

در حال ارسال

متشکریم، عضویت شما با موفقیت انجام شد.

مشاوره در واتس اپ مشاوره تلفنی